Chương 16: Mộng – Patricia Donegan

Chương 16: Mộng
(Haiku Mind, 108 Poems to Cultivate Awareness & Open Your Heart) 
 
Dẫu đang mơ màng
hay đang thức giấc –
màu diên vĩ vàng.
 
In dreams
and in awakening –
the color of the iris.
 
_SHUSHIKI_
 
Tính chất hư ảo của cuộc sống. Màu vàng mơ của đoá hoa diên vĩ đang lấp lánh dưới ánh mặt trời, trong khu vườn của bà tôi khi tôi vừa lên tám; tôi trong bức ảnh đang chỉ vào bông hoa như thể mọi thứ chỉ vừa mới xảy ra ngày hôm qua – một khoảnh khắc vượt ra ngoài không gian và thời gian, giống như một giấc mơ. Khi chúng ta già đi, quá khứ và hiện tại trở nên nhập nhằng và hư ảo. Trong vài nền văn hoá, cũng như trong truyền thống Nhật Bản cổ xưa, người ta tin rằng họ có thể gặp được người mình yêu trong giấc mộng. Trong nền văn hoá cổ truyền Bali, những giấc mộng là mặt kia của thực tại được chia sẻ với các thành viên trong gia đình vào buổi sớm mai. Trong nền văn hoá bản địa Úc ”mộng thời” tồn tại song song với hiện thực mỗi ngày. Hầu hết các nền văn hoá đều xem giấc mộng như một điều gì huyền bí: những khả thể sẽ xảy đến trong tương lai, hay những lý giải cho những gì đã xảy ra trong quá khứ. Xuyên suốt chiều dài của lịch sử, những giấc mộng vẫn là một điều bí ẩn, dẫu chúng ta đã biết về những nguyên mẫu trong học thuyết của Carl Jung (Jungian archtypes) và những cú lật lưỡi của Freud (Freudian innuendos) trong nền văn hoá hiện đại; và dẫu các nhà khoa học có tìm thấy những điều kiện vật lý và cảm xúc cần thiết đối với giấc mơ, họ vẫn chưa thể hiểu được hoàn toàn về chúng. Phật giáo cho rằng ”cuộc đời là huyễn mộng” – rằng hiện thực cũng chẳng khác gì so với giấc mơ. Trong cấp độ này, Trang Chu, triết gia và tác gia Đạo giáo, thắc mắc không biết mình là Chu đang nằm mộng hoá bướm hay bướm đang nằm mộng hoá Chu. Điều này không phải để khước từ trạng thái thức của chúng ta, mà là để nhận ra tính chất phù du và chóng vánh của nó, và do đó sẽ bớt đi thói vướng mắc vào sự ham muốn cá nhân để có thể mở lòng và trân quý cuộc sống của mình hơn. Bài haiku thị tịch (jisei) này được viết trước khi bà qua đời, phản chiếu một cái nhìn giác ngộ: rằng sự rực rỡ của đoá hoa diên vĩ sẽ còn đó, như nó là, vượt ra ngoài giấc mơ, vượt ra ngoài hiện thực, vượt ra ngoài sự hiểu biết của chúng ta, rằng chỉ có một sắc màu duy nhất, sắc màu của thực tại.
_________________
* Pháp Hoan dịch từ bản tiếng Anh của Patricia Donegan trong Haiku Cho Tâm Hồn: 108 Bài Thơ Để Nuôi Dưỡng Sự Tỉnh Thức & Mở Rộng Trái Tim (Haiku Mind, 108 Poems to Cultivate Awareness & Open Your Heart).

One comment

Trả lời

Điền thông tin vào ô dưới đây hoặc nhấn vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s